Welkom bij
Midgaard's Topics!

Zonnekloppen - FAQ

Wat zijn UV-stralen?

De zon is een middelgrote ster waarrond alle planeten van ons stelsel rondcirkelen.
Zelfs nu, op middelbare leeftijd, is ze nog steeds een kranige tante: een imense kernreactor met een diameter 109 keer onze aarde. Ze produceert permanent ongelovelijke hoeveelheden energie, magnetisme en straling, die ze naar alle richtingen van het zonnestelsel stuurt.

Een gedeelte van deze straling bereikt de aarde en zorgt voor goede en soms ook minder goede dingen.

De stralingen kunnen in 3 groepen verdeeld worden. Ongeveer vijftig procent van de zonnestraling bestaat uit infrarood, vijfenveertig procent uit zichtbaar licht en vijf procent uit ultraviolette straling:

• infrarood: dit is onzichtbare straling die warmte geeft.
• zichtbaar licht: het soort straling, bestaande uit 'de kleuren van de regenboog', die voor onze ogen de wereld zichtbaar maakt.
• ultraviolet: dit is, net als infrarood, onzichtbare straling, maar integenstelling tot de andere stralingen, wel potentieel schadelijk.

Ultraviolette straling, kortweg UV-straling genoemd, wordt nog eens onderverdeeld in 3 soorten: UV-A, UV-B en UV-C.
Normaal gesproken houdt de dampkring om de aarde het grootste deel van de UV-straling tegen. Vooral de ozonlaag speelt hierin een belangrijke rol.  

• UV-C is de krachtigste vorm van UV-straling, doch deze bereikt het aardoppervlak niet.
   
• UV-B is de belangrijkste veroorzaker van zonnebrand en huidkanker.
  Het goede nieuws is dat UV-B grotendeels door de dampkring wordt tegengehouden, maar bij een wolkenloze hemel dringt er toch nog vrij veel door tot aan het aardoppervlak.
  Van die UV-B-stralen wordt ongeveer zeventig procent door de hoornlaag van onze huid tegengehouden.
  Slechts 20% bereikt de diepere delen van de opperhuid en maar 10% dringt door tot in de lederhuid.
  
  De UV- B straling is voornamelijk verantwoordelijk voor het rood worden van de huid en het bruiningsproces.
  De UV-B stralen beschadigen de cellen in de opperhuid waarbij stoffen vrijkomen die de bloedvaten in de lederhuid doen verwijden. Het resultaat is een voor het oog zichtbare roodheid van de huid.
  Daarnaast prikkelt UV-B de pigmentcellen en zet deze aan tot de vorming van pigment (melanine).
  
  Ook belangrijk te weten is dat UV-B straling in de bergen hoger is dan op zeeniveau.
   
• UV-A dringt vrij makkelijk door tot het aardoppervlak maar is de minst schadelijke van de drie UV-soorten.
  Toch kan ook UV-A in hogere dosis leiden tot zonnebrand en huidkanker.
  Van het UV-A dringt 20 tot 30% door tot in de lederhuid, afhankelijk van de pigmentatie en daarmee filterende werking van de opperhuid. Veel meer dus dan bij UV-B het geval is.
  
  UV-A-straling is echter veel zwakker dan UV-B; om eenzelfde graad van roodheid op te wekken is duizendmaal meer UV-A nodig dan in geval van UV-B.
  Nu is het zo dat één dag zonlicht duizendmaal zo veel UV-A bevat als UV-B. Beschermt men zich alleen tegen de UV- B-stralen, dan kan men aan het einde van de dag toch verbrand zijn, maar dan door de UV-A stralen. Daarom is het dus zo belangrijk dat een zonnebrandwerend middel zowel bescherming biedt tegen de UV-A- als de UV-B-stralen.
   
  UV-A-bestraling veroorzaakt wel uitgesproken reacties in de lederhuid. Huidverouderingsprocessen, welke zich vooral in de lederhuid afspelen (zoals actinische keratosen en elastosis), worden dan ook negatief beïnvloed door het UV-A.

Hoeveel UV-straling zit er in zonlicht?

De kracht van het UV is van verschillende factoren afhankelijk:

• Jaargetijde
  In de zomer is de hoeveelheid zonlicht veel groter dan in de winter, dit heeft te maken met de baan van de aarde om de zon.
   
• Tijdstip van de dag
  Midden op de dag staat de zon loodrecht boven het aardoppervlak en hoeft maar een relatief korte afstand door de dampkring te worden afgelegd. De hoeveelheid UV-straling is dan het grootst.
   
• Breedtegraad
  Hoe dichter bij de evenaar, hoe meer UV-straling.
   
• Hoogte
  Hoog in de bergen wordt er minder UV gefilterd dan op zeeniveau. Vooral met UV-B straling dient men hier rekening te houden.
   
• Weerkaatsing
  Bij weerkaatsting door sneeuw, water of zand is er sprake van sterke verhoging van UV: de straling komt nu immers uit meerdere richtingen.
   
• Extra filters
  Bij zware bewolking of mist dringt er maar weinig UV-B door naar het aardoppervlak, UV-A is hier minder aan gevoelig.

 Terug naar index

Tekst voorbereid door Midgaard bvba; vragen of opmerkingen? Klik hier!