Meditatie,
Niet altijd rozengeur en maneschijn
Meditatie helpt je
gezondheid, je leven en je prestaties op vele fronten te verbeteren.
Desalniettemin vraagt meditatie discipline, oefening en geduld. We
zijn vaak niet gewend aan stilte, alleen te zijn, lang stil te
zitten of met je eigen geest en lichaam direct geconfronteerd te
worden.
Mediteren verrijkt je leven, maar we moeten er eerst wel even aan
wennen. Net als bij sport en studie moeten we eerst diverse
technieken onder de knie krijgen en gaan we door verschillende fasen
heen. We worden alerter en opmerkzamer waardoor we vaak ook niet
alleen de leuke dingen van het leven intenser ervaren, maar soms ook
de dingen die we vroeger liever wegstopten. Dit is maar een normale
tussenfase en de meerderheid ervaart geen of nauwelijks problemen
tijdens het mediteren. Mocht je ongemakken tijdens het mediteren
ervaren, probeer deze in eerste fase dan te accepteren.

De mediterende filosoof - Rembrandt van Rijn
Denk
eraan: what you resist, persist.
Zie de ongemakken
als een uitdaging die je meditaties helpen te verdiepen i.p.v. dat
ze de ervaring om zeep helpen. Veel van de sensaties kunnen ons
belangrijke boodschappen over ons lichaam en geest geven. Als we in
slaap vallen, zijn we misschien te vermoeid. Als we in onze
gedachten druk argumenteren, zijn er misschien conflicten die we nog
moeten oplossen. Zie elk probleem als een uitdaging of als een
boodschap dat we nog iets moeten leren! Natuurlijk raden we je wel
aan met gezond verstand met de ongemakken om te gaan; doe het indien
nodig wat langzamer aan.
Als je begint met
meditatie, zet dan realistische doelen voorop.
De notie dat je van dag 1 al direct een uur of twee in lotushouding
kunt zitten en tot diepe bezinning komt, zal snel in duigen vallen.
De meest
voorkomende ongemakken hier op een rijtje.
-
Te grote ambitie
Mensen denken onmiddellijk antwoorden vinden in
meditatie. Dat is niet de weg; in meditatie zijn er geen vragen
en dus ook geen antwoorden, enkel het aanwezig zijn in het nu is
van belang. Het leegmaken van je gedachten brengt wel een rust
teweeg die NA de meditatie je in staat stelt de zaken helder te
zien.
Meditatie is geen eindpunt; er zijn ook geen binnenpaadjes of
snelwegen die je sneller tot inzicht brengen. Enkel als je niets
verwacht, kun je alles krijgen.
-
Slaperigheid
De bedoeling van meditatie is dat we tegelijkertijd
ontspannen en alert zijn.
Toch komt het vaak voor dat door de ontspanning van meditatie
mensen in slaap vallen of moeten vechten tegen de slaap.
Allereerst moet je jezelf afvragen waar de vermoeidheid vandaan
komt. Heb je een slaaptekort of ben je erg vermoeid door
bijvoorbeeld een drukke week, dan raden we je aan lekker te gaan
slapen en je slaap in te halen. We zijn niet voor niets moe. In
de andere gevallen kan je beter gewoon doorgaan met mediteren.
Wees bewust van en alert op wegdoezelen en na verloop van tijd
leert de ervaring zal het steeds minder vaak voorkomen dat je
slaperig wordt tijdens een meditatie. Het kan helpen de ogen
geopend te houden tijdens de meditatie. Mocht je bijvoorbeeld 's
ochtends of na werk erg slaperig of duf zijn dan moet je eens
proberen een koude douche te nemen voor de meditatie. Doet
wonderen!
-
Verveling
Voor velen valt het niet mee om “niets” te doen.
Verveling is namelijk niets meer of minder dan een gedachte of
een gevoel. Wanneer je je verveeld tijdens een meditatie ben je
niet in het NU en kan je hier het beste mee omgaan alsof je een
gedachte opmerkt en daarna weer terugkeert naar je
meditatieobject. Net zoals bij vele inzichtmeditaties kan je ook
de gedachte van verveeldheid een naam geven. Kijk eens hoe je
lichaam reageert als je verveeld bent en maak er een uitdaging
van. Klinkt simpel, maar het is moeilijk. Toch raden we je aan
op deze manier naar je verveeldheid te kijken. De praktijk leert
dat naarmate je vaker mediteert, je minder vaak een gevoel van
verveling zult voelen.
-
Rusteloosheid
Veel mensen zeggen vaak dat ze het geduld niet hebben om te
mediteren.
De paradox is dat voor deze mensen en op rusteloze momenten
meditatie juist nut heeft. Allereerst is het goed te weten dat
de geest vaak erg onrustig is, zeker in het begin van de
meditatie. Tijdens de eerste paar minuten worden we dan ook
maximaal door onze geest getest en verleid met gedachten zoals
‘ik heb er geen zin in’, ‘vandaag is geen goede dag’, ‘ik moet
nog iets doen voor het werk’, ‘wat ga ik straks allemaal nog
doen’... Na vijf à tien minuten merk je dat de geest steeds
rustiger en helder wordt. We moeten dus doorzetten en erop
vertrouwen dat het wel goed komt! Als het mediteren toch erg
lastig gaat vanwege een bijzonder actieve geest, kijk dan
allereerst of je misschien niet beter kan overschakelen op een
simpelere meer concentratie gerichte meditatietechniek. Een
andere oplossing is om van je rusteloosheid een uitdaging te
maken. Je kan gedachtes observeren, een naam geven en de
reacties van je lichaam op de rusteloosheid observeren.
Accepteer je rusteloosheid. Het hoort erbij en als je er tegen
gaat vechten of je verzetten wordt het alleen maar erger.
Misschien steekt er wel een boodschap dat je bijvoorbeeld een
bepaald probleem, conflict of situatie in je leven eindelijk
eens moet aanpakken achter? Als het gevoel van irritatie over je
rusteloosheid in een uitdaging kan omzetten, zul je zien dat de
rusteloosheid vaak minder wordt.
-
Lichamelijke pijn
Als je mediteert, is het in eerste instantie goed om
weerstand te bieden aan de eerste impuls om bij lichamelijke
pijn van houding te veranderen. We richten onze aandacht op de
gewaarwording van het ongemak en proberen ze te verwelkomen als
uitdaging i.p.v. als ongemak. Dit geeft ons een kans om onze
automatische reacties te observeren. Neem waar hoe lichaam en
geest op elkaar reageren. Leer de ongemakken te accepteren en
leer tijdens het ongemak gewoon ontspannen en relaxed te
blijven. Als je de pijn accepteert, dan verandert deze van
karakter en van intensiteit. Als het niet anders kan verander
dan van houding. Doe dit wel bewust!
Over het algemeen hebben we als we starten met meditatie het
meeste last van lichamelijke ongemakken in onze rug, benen en
knieën.
Maak het je in dat geval niet te moeilijk en begin desnoods met
meditatie op een stoel. Realiseer je dat als je vaker mediteert
na verloop van tijd de meeste pijntjes zullen verdwijnen. Ons
verscherpte bewustzijn en aanwezigheid zorgt er bovendien voor
dat we alles intenser meemaken, dus ook pijn. Dit alles hoort
erbij, het is een tussenfase en helpt ons beter naar ons lichaam
te leren luisteren, te accepteren en actie te ondernemen.
Wij raden U aan om zeker uw lichaam
fysiek te trainen om zo tot een goede meditatie te komen.
-
Als gedachten (te) pijnlijk zijn.
Wanneer er steeds weer bijzondere of pijnlijke gedachten door
je hoofd spoken tijdens meditaties dan kan dat best vervelend
zijn. Als we mediteren, onderdrukken we steeds minder de dingen
die we niet willen zien, weten of voelen. Soms komen deze
onderdrukte gedachten naar boven tijdens mediteren. Vaak is dit
maar tijdelijk en een goede manier om deze te verwerken en er
mee leren om te gaan. We gebruiken het observeren van onze
gedachten tijdens de meditaties als een manier om onze pijn te
bekijken, zonder er in verstrikt te raken. Je kan pijnlijke
gedachtes observeren, een naam geven en de reacties van je
lichaam observeren. Accepteer de gedachten en benut deze acute,
maar tijdelijke, pijn om de sluimerende, maar steeds aanwezige,
pijn te verzachten. Als je het perspectief van meegezogen worden
in pijnlijke gedachten kunt omvormen tot een uitdaging, zul je
zien dat de rusteloosheid ook minder zal worden.
Hier willen we wel een belangrijke en noodzakelijke
kantekening maken.
Voor het merendeel van alle
mensen is meditatie nuttig of tenminste toch niet schadelijk.
Maar meditatie en diepe contemplatie kan confronterend,
beangstigend of bedreigend zijn. Mentaal gezonde mensen kunnen
deze situaties verwerken maar mensen die lijden aan depressie of
mentale ziekten is het wel oppassen met meditatie. Het gevaar is
dat deze individuen door meditatie nog meer in hun innerlijke
werkelijkheid opgaan en zo soms hun ziekelijke gedrag
verergeren.
Deze personen raden wij aan om zeker niet op eigen houtje
beginnen te mediteren. Raadpleeg een arts en mediteer enkel
onder deskundig toezicht.
-
Ongecontroleerde spierbewegingen.
Soms komt het voor dat we in een ontspannen toestand
vibraties, spastische bewegingen en trilling van spieren en of
lichaamsdelen meemaken. We lijken dan wel een vogel die even de
spanningen en energie van zich afslaat met zijn vleugels. Over
het algemeen is dit prima en niet iets waar je zorgen over hoeft
te maken. Soms voelt het bevrijdend en heel ontspannen aan als
het afgelopen is. Laat de bewegingen gebeuren en probeer deze
niet te controleren. Mocht je het als vervelend ervaren, trek
dan aan de rem en stop in het uiterste geval de meditatiesessie.
-
Visioenen en andere sensaties.
Mocht je tijdens het mediteren visioenen zien, een trance
ervaren of andere buitengewone sensaties meemaken dan is dat
vaak een teken dat je concentratie zich aan het verdiepen is.
Let wel het gaat er om wakker, alert, gefocused en ontspannen te
zijn tijdens de meditatie. Visioenen en uittredingservaringen
worden in zen ‘Makyo’ genoemd. Hoewel ze weldegelijk een functie
kunnen hebben, het is niet de bedoeling van meditatie om dit te
bereiken. Laat de gevoelens passeren, observeer en accepteer
maar ga er niet mee in. Lichamelijke sensaties als tintelingen
in je huid, gerommel in je maag zijn tekenen van ontspanning
omdat de bloedvoorziening ten tijde van ontspanning in deze
gebieden toeneemt.
Terug naar Index
Tekst voorbereid door Midgaard
bvba; vragen of opmerkingen?
Klik hier!
Meditatiebenodigdheden,
klik hier!
Referenties:
www.abc-van-meditatie.nl
Lees ook
Disclaimer &
Copyright