





Meditatie, het zitten
Goede houding
In het kader van
comfort en alertheid is het verstandig dat we de volgende
belangrijke elementen van een goede houding in acht nemen:
-
Zit rechtop
We proberen de rug, nek en hoofd in een rechte lijn te
houden. Het punt van de neus ligt in één lijn met de navel.
De positie van ons bekken is hier van groot belang. Lichtjes
voorwaarts gekanteld geeft het de ruggengraat een goede
ondersteuning. Pas indien nodig de hellingsgraad van het kussen
aan.
Wanneer we rechtop zitten, is dat goed voor een optimale
ademhaling en energiecirculatie. Uiteindelijk kost een rechte
houding het minste energie. Bovendien straalt een rechte houding
zelfvertrouwen, onafhankelijkheid, zelfacceptatie en alertheid
uit, precies de eigenschappen die we willen ontwikkelen bij
meditatie.
-
Rug, nek en schouders moeten ontspannen zijn
Het bovenrug-, schouder- en nekgebied zijn gebieden waar
spanning en stress zich gemakkelijk manifesteren.
Deze spanning heeft vaak het gevolg dat onze houding
verslechtert. Andersom geldt dat wanneer we een holle of bolle
houding hebben dit leidt tot spanning in deze gebieden. Vaak
zien we dat naarmate de meditatie vordert de genoemde
spanningsgebieden steeds meer ontspannen en het makkelijker
wordt om rechtop te zitten. Als we d.m.v. kracht geforceerd
rechtop willen zitten, zien we vaak dat we dit niet lang
volhouden.
-
Stil zitten
Als we stil zitten, kunnen we onze omgeving goed waarnemen.
We kunnen zien hoe ons lichaam op activiteit in onze geest
reageert en visa versa.
-
De handen
Omdat de armen erg zwaar zijn, leggen wij de handen tijdens
de meditatie op onze knieën, dijen of in onze schoot. Dit heeft
tot gevolg dat de armen en schouders kunnen ontspannen.
Maar men kan meer doen met de handen. In India is dit gekend als
mudra, een complex begrip dat vele betekenissen kan hebben,
zoals een gebaar, een symbool, een mystieke beweging/houding van
de handen... Een klassieke vorm is de chin mudra oftewel de
handen op de dijen of knieën te laten rusten met de toppen van
de duim en de wijsvinger van elke hand tegen elkaar. In de chin
mudra positie zou de Chi, Ki of Prana (energie) in de meridianen
vrij naar de vingertoppen en terug door beiden armen kunnen
stromen.
Je kan de vingers in de klassieke Europese bidhouding in mekaar
vlechten, de handen gewoon op mekaar leggen of diverse andere
posities aannemen.
De Dalai Lama en vele Tibetaanse monniken mediteren vaak in de
positie van 'meditatief evenwicht'. In deze positie plaats je de
handen vier vingerbreedtes onder de navel, de linkerhand onder,
de rechterhand boven en de duimen tegen elkaar zodat er een
driehoek wordt gevormd. De plaatsing van de handen op deze
manier houdt verband met de plek in het lichaam waar de
innerlijke warmte opgewekt wordt.
Vaak kan je Boeddhistische monniken met hun handen in een
Oosterse bidpositie. Deze positie gebruiken sommigen vooraf aan
of net na de meditatie om dankbaarheid te uiten. Het is echter
geen verplicht onderdeel van meditatie.
Ook voor de positie van de handen geldt dat het goed is om met
de verschillende posities te experimenteren. Wel is het
belangrijk om na verloop van tijd een keuze te maken en je een
regelmaat in je houding aanbrengt. Dit helpt je lichaam deze
houding als meditatiehouding te gaan herkennen en dus met
ontspanning te gaan associëren. Zo zul je gemakkelijker en
sneller in een diepe meditatieve staat komen van zodra je begint
te mediteren.
-
Het hoofd in balans recht boven de ruggengraat
De positie van het hoofd is erg belangrijk. Visualiseer alsof
de kruin van je hoofd is bevestigd aan touwtje. Het hoofd moet
in balans zijn en zonder inspanningen zweven op je ruggengraat.
De kin is iets ingenomen, waardoor nek en schouders ontspannen.
Als je de kin te ver inneemt en je hoofd vooroverhangt, kan je
slaperig en verveeld worden. Als je hoofd te ver naar achteren
hangt, worden je gedachten vaak actiever en onrustiger. Als je
rechtop zit, met een gestrekte nek, lijkt het wel alsof je hoofd
een beetje gewichtloos is geworden. De kunst is dus om in balans
te zijn zodat je bewust van je gedachten kan worden zonder erin
te verdwalen.
-
Ontspan het gezicht
Het gelaat, vooral de kaken en lippen, is een gebied waar
veel spanning ophoopt. Het leren ontspannen van het gezicht is
dan ook van groot belang en dit niet alleen tijdens
meditatiesessies. Spierspanning in het gezicht leidt tot
hoofdpijn en bij constante spanning zullen je veel sneller
rimpels krijgen en er dus sneller ouder uitzien.
Als we ontspannen, zien we vaak dat de kaak en onderlip gaan
hangen en de mond zich een klein beetje opent. Je krijgt een
loom en sullig gezicht. Dit is prima, het is een teken dat je
relaxt.
Een soms verwaarloosd maar belangrijk lichaamsdeel bij meditatie is de tong.
De tong staat in directe relatie met concentratie, denk maar hoe
mensen automatisch hun tong lichtjes uitsteken als ze een draad
door het oog van een naald proberen te halen. Kinderen in
concentratie, bv. bij het noteren van een dictee, steken altijd
onbewust hun tong uit.
Bij een goede ademhaling zul je merken dat de tong bij het
inhaleren via de neus zich zachtjes tegen het gehemelte drukt.
Bij het exhaleren door mond zal de tong zich automatisch
losmaken en ontspannen.
Een goed ontspannen gezicht voelt aan alsof de huid van warm
rubber is en, aangetrokken door de zwaartekracht, zachtjes wil
afglijden van de schedel. Klinkt luguber, maar dit is echt een
zeer prettige sensatie.
-
De ogen
Kunnen zien en waarnemen door onze ogen is een van onze vijf
zintuigen die meditaties beïnvloeden. Onze ogen hebben een
direct relatie met de activiteit van ons denken. Stress en
gespannenheid gaat vaak gepaard met onrustige ogen. Als er
gevaar dreigt, verwijderen de pupillen; als we ontspannen,
verkleinen ze.
Mediteren kan zowel met open, gesloten alsook halfopen, meer
starende ogen.Opmerking, diegenen die een bril dragen, mediteren
met open ogen zonder bril kan loomheid veroorzaken.
Experimenteer met de verschillende mogelijkheden en ontdek je
eigen favoriete ooghouding.
We zetten de karakteristieken even op een rij:
-
Gesloten ogen
Als we de ogen gesloten houden, helpt dit onze focus meer
naar binnen te richten.
We worden minder snel afgeleid door dingen of situaties die
zich voor onze ogen afspelen. Nadeel is wel dat we sneller
gaan dagdromen, nadenken en makkelijker in slaap kunnen
vallen.
-
Open ogen
Door te kijken, richten we de aandacht naar buiten.
Als we de ogen geopend houden helpt dit ons beter te
focussen op zaken die zich buiten ons zelf afspelen. Dit
maakt het makkelijker om de filosofie van meditatie in het
normale dagelijkse leven toe te passen. Een goede
concentratie is hier wel een vereiste. Zowel interne als
externe prikkels kunnen je afleiden en dat maakt deze
houding voor velen iets moeilijker dan de gesloten ogen
positie. Het kan helpen als je prefereert om met open ogen
te mediteren om voor een muur of in een rustgevende omgeving
te gaan zitten om de afleiding te beperken. Het openen van
de ogen kan ook nuttig zijn als je tijdens de meditatie de
neiging hebt om in slaap te vallen.
-
Halfopen ogen
De halfopen, meer starende positie is een combinatie van
bovenstaande mogelijkheden. Zijn we rusteloos dan sluiten we
de ogen meer en naarmate we meer slaperig worden, openen we
de ogen terug. Deze positie wordt ook wel kijken met een
softe focus genoemd. Soms zullen je ogen tijdens het
mediteren vanzelf open of dichtgaan, ook dat is prima.
Een bijkomende oefening is dat men de positie van
de ogen gaat aanpassen.
Vooral in de Indische meditatieleer maakt men
hiervan veelvuldig gebruik.
Door de ogen te kruisen, naar boven te kijken of naar het topje
van je neus te staren, bekomt men een hogere bewustwording.
Dit is misschien niet voor iedereen weggelegd maar toch de
moeite om nader te bestuderen. In ieder geval, deze ooghoudingen
verstevigen de oogspieren waardoor je je zicht verbetert en je
bepaalde hoofdpijnen kunt vermijden.
De poses -
Elementen van een goede houding -
Waarop te letten
Terug naar Index
Tekst voorbereid door Midgaard
bvba; vragen of opmerkingen?
Klik hier!
Meditatiebenodigdheden,
klik hier!
Referenties:
www.abc-van-meditatie.nl
Lees ook
Disclaimer &
Copyright
Midgaard.be e-nieuwsbrief
Ontvang elke maand waardevolle info & praktische
tips
GRATIS in uw mailbox!
Met
onze nieuwsbrieven blijft U niet alleen op de
hoogte van nieuwtjes en interessante artikelen over bio, voeding,
milieu...
U krijgt ook een update van
ons assortiment en promoties.
|